Marjolijn Loos en Amarens Visser wisten dat het een pittige kluif zou worden, toen zij eraan begonnen. Dagdagelijks sturing geven aan het SWV PO Zaanstreek naast hun ‘hoofdbaan’, ga er maar aan staan. Toch ging het duo de uitdaging aan, met sprekende resultaten tot gevolg. Nu is het tijd om een stap terug te doen bij het SWV. “Er staat een solide basis.”

Amarens is hoofd onderwijs bij Stichting Agora en Marjolijn directeur van het Dienstencentrum van Zaan Primair. Daar kwam dus de overkoepelende verantwoordelijkheid als bestuurscoördinator van het samenwerkingsverband bij. Maar het combineren van twee banen was niet de enige reden om na twee jaar met die laatste functie te stoppen. Zij zijn verbonden aan de schoolbesturen die onder andere deel uitmaken van PO Zaanstreek. Marjolijn: “In die zin hadden we een dubbele pet op. Volgens mij hebben we die rollen aardig kunnen scheiden, maar qua governance is het niet ideaal. Daarom hebben we ook na ons aantreden een onderzoek naar een passendere organisatiestructuur uitgezet.”

Strategische lijnen uitzetten

Amarens en Marjolijn begonnen in augustus 2024 bij het SWV. En zij konden zich meteen buigen over niet de minste opdracht: het opstellen van het Ondersteuningsplan dat de strategische lijnen uitzet voor de periode 2025-2029. Amarens: “Sinds het nieuwe inspectiekader is het ontzettend belangrijk om als samenwerkingsverband te laten zien welke strategische ontwikkeling je doormaakt. Het Ondersteuningsplan is de uitkomst van verschillende sessies met betrokken partijen. Het wordt alleen maar succesvol, als het breed gedragen wordt.”

Toen het plan was vastgesteld, moest het natuurlijk ook uitgevoerd worden. Daarin zijn flinke stappen gezet. Een van de laatste opgeleverde producten is de beschrijving van de ondersteuningsroute, inclusief de TLV (toelaatbaarheidsverklaring)-procedure. Marjolijn: “Dit laat procesmatig zien welke integrale hulp het samenwerkingsverband van scholen aan kinderen met uiteenlopende ondersteuningsbehoeften kan bieden. Dit is een belangrijke leidraad. Samen met de andere beleidsinstrumenten die we hebben ontwikkeld, voelt het alsof we een afgerond pakket hebben afgeleverd.” “Dat maakt het ook makkelijker om afscheid te nemen”, vult Amarens aan.

Omgevingsoverleggen

Trots is Marjolijn op de Onderwijs Jeugd Agenda die met gemeente Zaanstreek en andere netwerkpartners is opgesteld. “Deze agenda maakt datgene wat we met elkaar willen bereiken op het snijvlak van jeugd en onderwijs concreet. Het weerspiegelt ons Ondersteuningsplan.” Voor de manier waarop het vorm krijgt in de praktijk is ook een nieuw platform beschikbaar. In deze planperiode heeft het SWV ‘omgevingen’ gecreëerd. Clusters van scholen die bovenbestuurlijk samenwerken, aangevuld met andere belanghebbenden. Amarens: “In de omgevingsoverleggen komen allerlei onderwerpen op tafel, zoals de Onderwijs Jeugd Agenda, en bespreken we ‘best practices’ en knelpunten. In onze regio hebben we zeven van deze omgevingen die drie keer per jaar samenkomen. De opkomst is hoog. Het is een blijvende structuurverandering. Daar ben ik trots op.”

Vooruitkijkend staat het SWV voor een aantal uitdagingen. Zo zijn op de korte termijn de wachtlijsten in het speciaal onderwijs een zorg. Hoe los je die op? Op de lange termijn vereist dat een strategischere keuze: laten we het speciaal onderwijs doorgroeien of besteden we de beschikbare financiën aan een (nog) inclusievere omgeving op de reguliere scholen? En als we dat laatste doen, hoe ziet dat er dan uit? “Dat zijn visievraagstukken die onze opvolger of opvolgers moeten oppakken.”

‘Luister niet alleen naar de bestuurders’

De uitkomsten van het onderzoek naar de juiste governance voor het samenwerkingsverband moeten nog bekend worden. Op basis daarvan zal de organisatiestructuur verder ontwikkeld worden. Tot die tijd neemt Annerose Groot als interim-bestuurscoördinator de werkzaamheden van Amarens en Marjolijn over. In een volgende ‘Parel van de Zaan’ zullen we haar introduceren.

Marjolijn: “Amarens en ik staan door onze betrokkenheid bij Agora en Zaan Primair met onze poten in de modder. We weten wat er leeft op de werkvloer. Ik denk dat het goed is om dat contact met de praktijk warm te houden. Tegen iedereen die het stokje van ons overneemt, zeg ik: ga op zoek naar de tegenstem, praat niet alleen met de bestuurders. Misschien is het goed om een klankbordgroep te organiseren waarin de geluiden vanuit het veld te horen zijn. En wij blijven zelf natuurlijk ook betrokken bij het SWV en kunnen waar nodig advies geven.”

Wat gaan Marjolijn en Amarens missen? Amarens: “De persoonlijke samenwerking is altijd fijn geweest. Marjolijn: “Je kunt veel bereiken in deze functie. Je hebt een hele mooie maatschappelijke opdracht. Als ik nu bijvoorbeeld zie dat het zo geregeld is dat kinderen hoorrecht hebben bij het bepalen van het ondersteuningsaanbod en dat ook het perspectief van ouders wordt meegenomen, dan word ik daar ongelooflijk blij van. En dat doe je ook nog eens voor bijna 16.000 leerlingen in onze regio.”